معرفی مدل مسئولیت اجتماعی کارول، امتیازات و رقابت های اون 

 

به چه دلیل یک کسب وکار باید خودشو با صرف زمان و پول به زحمت بندازه و سعی کنه تا در محصولاتش تنوع بسازه و نیازای افراد مختلف رو در نظر بگیره؟ با این کار فقط سعی می کنه که خود رو خوب جلوه بده؟ چه جوری بفهمیم که اینجور پروژه هایی مهمن؟ و این چیزی نیس که فقط شرکتای بزرگ بتونن از عهده ی اون برآیند؟

پول-نام-تصویر

در این مقاله به بررسی این موضوع می پردازیم که مسئولیت اجتماعی شرکتی (Corporate Social Responsibility) چیه و به تشریح مدل کلیدی ای می پردازیم رو که در همه سازمانا یا تیما با هر اندازه ای قابل پیاده سازیه.

فهم مسئولیت اجتماعی شرکتی (CSR)

هر کسب وکاری واسه اینکه دووم بیاره باید سودآور باشه و مسئولیتای قانونی اش رو به درستی بکنه. اما اینکه با سودش چیکار می کنه و اینکه چه ارزشای بالاتری رو در بین کارمندان، جامعه و بازار، به نمایش می ذاره، می تونه از شرکتی به شرکت دیگر فرق داشته باشه. مسئولیت اجتماعی به طور گسترده به این موضوع می پردازه و به وظایف اخلاقی شرکتا فکر میکنه.

از ده ۱۹۶۰ میلادی درباره مسئولیت اجتماعی صحبت شده، اما از نظر تاریخی میشه اونو عقب تر هم برد. مثلا در قرن ۱۹ میلادی، تیتوس سالت (Titus Salt) صنعت گر انگلیسی از راه تجارت پشم موفقیت بزرگی کسب کرده و شناخته شده بود. اما چیزی که اونو مشهور کرد، ساخت یک شهرک صنعتی واسه اقامت کارکنانش و خونواده هاشون بود. سالت مسئولیت اجتماعی رو استفاده کرده بود، حتی اگه از این اصطلاح استفاده نکرده باشه.

خونواده

سازمانا خیلی زود فهمیدن که انجام دادن کار درست می تونه واسه اونا سودآور هم باشه. کارگران سالت در مقایسه با دیگر کارگران در شرایط سالم تری زندگی می کردن و این باعث شده بود اونا واسه کار قابل اعتماد تر باشن. الان هم کسب وکاری که روی تکنولوژیای جدید سرمایه گذاری می کنه تا به آلودگی محیط زیست پایان بده، می تونه صرفه جویی خوبی در هزینه سوخت بکنه.

مسئولیت اجتماعی یک فایده دیگر هم داره: اینکه شرکتی در جایگاهی بالاتر از انتظارات دیده شه می تونه به خوشنامیِ داخلی و خارجی سازمان کمک کنه و باعث این می شه که کارمندان و خریداران بیشتر درگیر کار شن.

هرم کارول

پرفسور آرچی کارول (Archie Carroll) هرم مسئولیت اجتماعی اش رو در سال ۱۹۹۱ منتشر کرد و از اون زمان این هرم به ابزاری بسیار پرکاربرد تبدیل شده. اون مدعیه که CSR تنها زمانی می تونه تبدیل به واقعیت شه که رهبران به جای اینکه رفتار غیراخلاقی یا ضداخلاقی داشته باشن، اخلاقی عمل کنن. بیایید ببینیم منظور اون چیه.

این هرم مجموعه مراتبی از مسئولیتا رو نشون می ده که مسئولیت اجتماعی رو میسازن:

مسئولیت اقتصادی

پایین ترین سطح هرم رو می سازه و مربوط به سودآور بودن کسب وکاره. بخشی از مسئولیت شما در یک شرکت اینه که هزینه ها رو در پایین ترین سطح نگه دارین و سود رو به بیشترین حد برسونین، واسه پیشرفت کسب وکار سرمایه گذاری کنین و واسه صاحبان و سهامداران شرکت تون بازگشت سرمایه داشته باشین. اینکه از نظر اقتصادی مسئول باشین معنایش اینه که می تونین در جامعه شغلای پایدار بسازین و خدمات و اجناس بی ضرر واسه جامعه تولید کنین.

همه افرادی که در یک سازمان کار می کنن، از رئیس گرفته تا زیردستان می تونن با انجام کارشون به بهترین شکل در این مسئولیت سهم داشته باشن و خود رو با راه و روشای نوآورانه و تازه واسه حل مسئله برابری دهند.

مسئولیت قانونی

اینم روشنه، کمه کم زور یک کسب وکار پیروی از قانونه. در خیلی از کشورا به این معنیه که درباره اجناس و خدماتی که می فروشید صادق باشین، ایمنی کارمندان و مشتریا رو تأمین کنین، محیط زیست رو تخریب نکنین و مالیات خود رو پرداخت کنین. کمه کم معنی اون اینه که سازما تون از پیگرد و جریمه در امان نگه دارین. چون که روی سود و آبروی شما اثر منفی می ذاره و حتی می تونه باعث تعطیلی کسب وکارتان شه.

مثلا به عنوان یک مدیر می تونین با اطمینان از اینکه اعضای تیم تون وسیله و لباس مناسب دارن و آموزشای لازم رو دیده ان، نسبت به سلامتی و رعایت قوانین ایمنی مطمئن شید. کارمندان هم با استفاده از اطلاعات دقیق، به روز و قابل اطمینان می تونن از شرکت و مشتری هاش مراقبت کنن.

مسئولیت اخلاقی

این بخش از هرم شما رو موظف می کنه که کار درست و مساوی رو انجام بدین حتی اگه قانون همچین چیزی از شما نخواسته باشه. واسه انجام این مسئولیت به چشم انداز اخلاقی ای که کارول معرفی می کنه نیاز دارین.

مثلا شما می تونین سازمان تون رو طوری شکل بدین که مالیات کمی بدین یا اصلا مالیات ندین، اما وظیفه ی اخلاقی شما اینه که از این کار پرهیز کنین، حتی اگه قانون به شما این اجازه رو بده. یا در مقیاسی کوچکتر واسه اعضای تیم تون شرایط کار انعطاف پذیری بسازین که اونا بتونن همراه با کارشون مسئولیتای مراقبی رو هم در نظر بگیرن.

بعضی از مسائل اخلاقی سخت تر از اون هستن که با تغییرات کوچیک بشه درست شون کرد. مثلا شما می تونین محصول تون رو ایمن و کارا تولید کنین، با قیمت مناسبی به فروش برسونین و با افرادتان خوب رفتار کنین. اما فرض کنین محصول شما یک خوراکیه که مقدار زیادی شکر در اون هست، شما باید دستور پخت تون رو تغییر بدین؟

مسئولیت آدم صمیمی

این بالا ترین سطح مسئولیته و از انتظارات بالاتر میره. این سطح از شما می خواد یک شهروند خوب و فعال باشین و واسه بهبود جهان دور تون سعی کنین. مثالی از این نوع رفتار می تونه اعضایی از تیم باشن که موقع کار در برنامه های داوطلبانه شرکت می کنن، حاضرن واسه ابتکارات جامعه پول خرج کنن، حاضرن مشاورهای حرفه ای رایگان بدن یا مثل شرکت یونیلور (Unilever) با فقر جهانی جنگ کنن.

امتیازات

هرم کارول مسئولیت رو روی مسئولیت می سازه و قصد داره مدلش رو به شکل یک کل اعمال کنه. معنای این حرف اینه که موفقیت در یک یا دو بخش کافی نیس.

روشنه که عمل کردن به مسئولیتای اقتصادی و صرف نظر کردن از مسئولیتای اخلاقی، یا برعکس، دیر یا زود سازمان شما رو با مشکل روبه رو می کنن. مسئولیتای اخلاقی و آدم صمیمی دل بخای تر به نظر می رسن، اما عمل کردن به اونا می تونه:

  • اعتبار بسازه. نشون دادن اینکه شما اخلاقی یا آدم صمیمی رفتار می کنین، بیان کننده ی اینه که کلا مسئولانه عمل میکنین و پس می تونین واسه مشتریان اعتماد بسازین. این کار شما رو از رقبایتان جدا و برند شما رو برجسته می کنه و سودتون رو افزایش می ده. در سطح تیمی می تونین با داوری مساوی درباره شکایت مشتریان یا بخشای حمایت مالی و رفتار انسانی با کسائی که به شما بدهکار هستن و واسه برگردوندن قرض شون مشکل دارن، چهره ای اخلاقی از خودتون به نمایش بذارین.
  • افزایش پایداری. سبز بودن می تونه از راه کاهش مصرف انرژی، کاهش هزینه مواد ساده، بهبود تولید و زنجیره تأمین، کاهش مالیات تولید دی اکسید کربن، منافع مالی مستقیمی واسه شما داشته باشه. به عنوان یک مدیر می تونین واسه اعضای تیم تون انتظاراتی رو مشخص کنین که با پیروی از اونا پیشرفت دائمی بسازن و به این انتظارات مثل بخشی از کارشون نگاه کنن و نه چیزی که به کارشون اضافه شده باشه. شما می تونین با حمایت از کارمندان خود به اونا کمک کنین باروری شون رو حفظ و در کارشون رشد کنن.
  • جذب و حفظ استعدادا. قبول کردن مسئولیت اجتماعی می تونه شما رو تبدیل به یک کارفرمای عالی بکنه. افراد آرزوی کار کردن با شما رو دارن، زمانی که به تیم شما بپیوندند احساس غرور و هدفمندی می کنن و می خوان کارشون رو با شما ادامه بدن. شاید از فرصتای جذابی که بالاتر از وظایف رسمی شون هست، لذت میبرن و هنگام صحبت با دوستان و خونواده شون درباره شما حرفای مثبتی میزنن. معنای این اتفاق اینه که شما همیشه بهترین کاندیداا واسه شغلای مختلف رو در اختیار دارین. اثر شما در این بخش بسیار شدیده چون که اعضای تیم احساس می کنن همون مقدار که واسه مدیرشون کار می کنن، واسه شرکت و جامعه هم کار می کنن.
این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   مقابله با بدقولی افراد با ۵ پیشنهاد نتیجه بخش 

رقابتا

خواسته کارول واسه اینکه هم زمان به همه مسئولیتا واکنش نشون بدین بزرگ ترین رقابت اوست.

مثلا ممکنه یک قرارداد جدید و سودآور یا فرصت سرمایه گذاری با جایگاه اخلاقی شما اختلاف داشته باشه؟ از طرف دیگه سرمایه گذاری در مسئولیت اجتماعی بخشی از منابع رو به خود اختصاص می ده و ممکنه شما رو از فعالیتای اصلی تون دور کنه. یک شرکت بزرگ ممکنه بتونه بودجه ای واسه این کار اختصاص بده و حتی تیمی رو واسه فعالیتای مسئولیت اجتماعی منصوب کنه، اما یک سازمان کوچیک تر توان مالی اش رو نداره.

بدتر اینکه اگه به سختی اعتبار مسئولیت اجتماعی خود رو بهبود بخشید اما نتونین اونو اجرایی کنین یا مشخص شه که چیزای پایه ای رو ندیده گرفتین به سبزشویی متهم میشید. به این معنا که شما واقعیت کثیفی رو پشت یک چهر ه ی پاک مخفی کردین و اگه به سبزشویی متهم شید، اعتبارتان از بین خواهد رفت. مثلا اگه مشخص شه که کامندان شما در شرایط بسیار سختِ کاری لباس می دوزند دیگر مواد کتان ارگانیک شرکت شما هیچ ارزشی ندارن. یک برنامه تفریحی واسه کارمندان هم نمیتونه جانشین دست مزد یا شرایط کاری حداقلی شه.

چیجوری از هرم واسه کار خود استفاده کنین

هر تیم یا سازمان شرایط خاص خودشو داره اما می تونین با انجام بعضی کارا، چار مسئولیت کارول رو انجام بدین.

مسئولیت اقتصادی. به عنوان یک رهبر، مدیر یا عضوی از تیم، شکی نیس که هر روز روی این موضوع متمرکز هستین. با وجود این فکر کنین که سودآور و قانونی هستین؟ سودآور و قانونی هستین و اخلاقی هم عمل میکنین؟ با این اوصاف در نوک هرم تشویق کننده، حمایت کننده یا مجری برنامه های مالی دراز یه مدت هستین که بالاتر از وظایف شماس؟

مسئولیت قانونی. احتملا آسونترین راه واسه مشخص کردن اینکه شما مسئولیتای قانونی خود رو انجام میدید یا نه، تهیه گزارشای شفافه. ایمنی و مجوز فرایند ISO و عضویت در بهترین سازمانا گزینه های پیش رو هستن. منتشر کردن تعداد کارمندان و آمار دستمزدا در کنار دیگر گزارشا، نشون دهنده ی شفافیت و اعتماد به نفس سازمانه. می تونین با پخش اطلاعات مهم شرکت در بین اعضای تیم، این چیزها رو در سطح تیمی هم تقویت کنین. با این کار مطمئن میشید که اعضای تیم تون میدونن برابری پیدا کردن و سوال از کارکرد شرکت چقدر مهمه.

مسئولیت اخلاقی. مشتریان، تأمین کنندها و رسانه ها منتظر گزارشاتون نمی مثل. بلکه خودشون دست به کار می شن و با دقت کارکرد اخلاقی شما رو سبک و سنگین میکنه. در بدترین حالت باعث خجالت شما به خاطر کارکرد نامناسب تون می شه. اما در بهترین حالت ممکنه به عنوان یک سازمان اخلاقی شناخته شید.

بعضی وقتا ماجراهای اخلاقی بهش سادگی که به نظر می رسن نیستن. مثلا دن پریس (Dan price) مدیر عامل شرکت گرویتی پیمنتس (Gravity payments)، در سال ۲۰۱۵ واسه کارمندانش کمه کم دستمزد هرساله ی ۷۰ هزار دلار رو در نظر گرفته بود، که بسیار بیشتر از چیزیه که قانون مقرر کرده. به مدت کوتاهی اون یک قهرمون حساب می شد، به ویژه که دستمزد خودشو ۹۰ درصد کاهش داده بود. اما پس از یه مدت بعضی از کارمندان باتجربه تر اون واکنش تندی نشون دادن. اونا به هر کسی که این میزان دستمزد دریافت می کرد اعتراض کردن، حتی به کسائی که تازگیا استخدام شده بودن.

پس مطمئن شید که به جنبه های مختلف هر اقدامی که در اول مثبت به نظر می رسه فکر کردین. مطمئن شید که به نظر همه کسائی که درگیر این تغییرات هستن، یا از اون اثر می گیرن توجه شده.

مسئولیت آدم صمیمی. به عنوان بخشی از تعهد به مسئولیت اجتماعی، کارمندان بانک آمریکا در سال ۲۰۱۴ دو میلیون ساعت در پروژه های داوطلبانه شرکت کردن. شما ممکنه تنها قادر باشین چند ساعت در هفته یا ماه واسه انجام مسئولیتای مالی شرکت تون وقت بذارین. پس بخشی از وقت تون رو واسه امتحان اثر تون بر کار گروهی و مشخص کردن اینکه اگه از یک اتفاق، سازمان یا برنامه در حال اجرا حمایت کنین تأثیرگذارتر هستین یا نه، اختصاص بدین. دلیلی رو انتخاب کنین که واسه اعضای تیم تون مهمه و بهش اشتیاق دارن طوری که باعث می شه که واسه کمک کردن از مهارت، علم و تجربه شون استفاده کنن.

تا کنون مسئولیت اجتماعی به طور زیادی مورد استفاده قرار گرفته طوری که واسه افراد مختلف معانی زیادی می ده. با وجود این شما می تونین راه و روش خودتون به مسئولیت اجتماعی رو داشته باشین، مطمئن شید که ارزشای شرکت، شفافیت و پاسخگویی فردی رو در محور فعالیت هاتون قرار دادین. با این روش پروژهاتون به آخرسر می رسن و ناامید نمی شین.

دیدگاهتان را بنویسید